Kuraklık Algı Araştırması

Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü

Bölge su kaynaklarının yetersiz olmasına rağmen, aşırı ve bilinçsiz sulama yapılması, hem tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehlikeye atmakta, hem de aşırı sulamadan dolayı tarımsal üretim maliyeti yükselmektedir.

Aksaray, Karaman, Konya ve Niğde illerini içine alan KOP Bölgesi, 65.014 km2 alanıyla Türkiye yüzölçümünün yaklaşık %8,3’üne, yaklaşık 3 milyon hektar tarım arazisi ile de Türkiye tarım arazilerinin %12,3’üne sahiptir. KOP Bölgesi, coğrafi konumu itibariyle ülkemizin en az yağış alan bölgelerindendir. Türkiye yıllık yağış ortalamasının 646 mm olmasına karşın; bölge uzun yıllar yıllık yaklaşık yağış ortalaması 329 mm civarındadır. Bölgenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları oldukça yetersizdir. Bölgede mevcut tarım alanlarının tümünün sulanabilmesi için, yıllık 15 milyar m3 net sulama suyuna ihtiyaç bulunmasına karşın; Bölgede 1,930 milyar m3’ü yerüstü, 2,435 milyar m3’ü de yeraltı suyu olmak üzere toplam yıllık kullanılabilir su kaynağı 4,365 milyar m3’ tür. Son yıllarda yaşanan kuraklık ve çok su tüketen bitkilerin ekiliş oranlarının artmasıyla yer altı suyuna olan baskı artmış olup, her yıl ortalama yer altı su seviyesi düşüş göstermektedir. Bunun yanında Bölge tarımında su bilinçsiz kullanılmaktadır. KOP Bölgesi’nde sadece yeraltı suları ile sulanan 518.510 ha alan dikkate alındığında; fiili olarak, 3,8 milyar m3/yıl su kullanıldığı ancak, aynı alan ve bitki deseninin bilimin esaslarının yerine getirilmesi ile sulanması durumunda ise 2,5 milyar m3/yıl suyun yetebileceği yapılan hesaplamalarda bulunmuştur. Bunun için basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi uygun görülmektedir. Fakat basınçlı sulama sistemleri ile de su israfı yapılabildiğinden, basınçlı sulama sistemlerine geçmek tek başına yeterli değildir. Basınçlı sulama sistemleri ile suyun bilinçli (dengeli ve kontrollü) olarak verilmesi gerekmektedir. Böylelikle hem kullanılan sudan hem de sulamada kullanılan enerjiden tasarruf edilecektir. Bölge su kaynaklarının yetersiz olmasına rağmen, aşırı ve bilinçsiz sulama yapılması, hem tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehlikeye atmakta, hem de aşırı sulamadan dolayı tarımsal üretim maliyeti yükselmektedir. Gelinen nokta itibarıyla, sulanan alanlarda daha geniş alanlara yayılacak ve etkililiği artıracak tarımsal yayım ve danışmanlık uygulamaları ile çiftçilerimizin sulu tarım konusunda bilgilendirilmesi, çiftçi örgütlerinin kurumsal hizmet verme kapasitelerinin artırılmasına yönelik çalışmaların, ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği içinde geliştirilmesi ve daha sonra hayata geçirilmesi planlanmaktadır. Sulama, sadece inşaat işlerinden ibaret olmayıp, ekonomi, tarım sosyoloji gibi diğer disiplinlerle entegre bir faaliyettir.

İklim değişikliği günümüzde insanlığın karşılaştığı en büyük çevresel sorunlardan biridir. İklim değişikliğinin yıkıcı etkileri sadece ekolojik hayatı etkilemekle kalmayıp aynı zamanda ekonomi, enerji, sanayi yatırımları, sosyal hayat ve hukuk ile ilgili alanları da doğrudan etkilemektedir. Bugün gelinen nokta itibariyle iklim değişikliği, fiziksel ve doğal çevre başta olmak üzere hayatımızın her safhasını etkilemektedir. Dünya ölçeğinde yaşanan bu değişimden, iklim değişikliğine karşı hassas bölgelerden biri olan Akdeniz Havzası’nda yer alan ülkemizin etkilenmemesi veya küresel değişimi dikkate almaması düşünülemez. İklim değişikliğinin en önemli negatif etkisinin kuraklıkla gösterdiği ülkemizde tarım sektörü bu durumdan en fazla olumsuz etkilenen sektördür. Bu çalışma ile Türkiye’de kuraklık sorununun en fazla yaşandığı KOP Bölgesi’nde tarımsal faaliyette bulunan üreticilerin, üretici örgütlerinin, meslek birliklerinin ve odalarının, yerel yönetimlerin ve ilgili üniversite araştırma kuruluşlarının, kamu kurum ve kuruluşlarının, kuraklık algısı, kuraklığın boyutu, etkileri ve kuraklığa karşı alınan ve alınması gereken tedbirler hakkındaki düşünceleri belirlenerek KOP Bölgesi’nde kuraklık eylem planlarının yenilenmesine katkıda bulunması hedeflenmektedir.

GÜNDEM

E-bülten Aboneliğine Katıl

Araştırma sonuçları ve güncel anketlerimiz hakkında bilgi sahibi olmak için e-bültenimize katılın.